Ρόμκα

 

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΣΥΝΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ ΤΩΝ ΓΥΦΤΩΝ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ
ΥΠΟ
ΧΡΙΣΤΟΥ Ι. ΣΟΥΛΗ
Καθηγητού εν τω Β΄ Γυμνασίω των Ιωαννίνων

Και να οι Γύφτοι, στερνολείψανα...
μιας αρχοντιάς πόχει πεθάνει ……
……………………………………
Κι ήρθαν οι γύφτοι που ξεχνάνε…
κι ως και τη γλώσσα τους ξεχνάνε.
(Παλαμά , " Δωδεκάλογος
του Γύφτου ")

 

Μετά τα " Μπουκουραίικα", ήτοι την συνθηματικήν γλώσσαν των ραφτάδων των Τζουμέρκων της Ηπείρου, άτινα εδημοσίευσα εις τον προηγούμενον τόμον των " Ηπειρωτικών Χρονικών " δημοσιεύω κατωτέρω τα " Ρόμκα ", ήτοι την συνθηματικήν γλώσσαν των Γύφτων της Ηπείρου, των καθ' εαυτούς "ρόμων " ή "ρόμηδων " αποκαλουμένων.
Της συνθηματικής ταύτης γλώσσης ολιγίστας λέξεις, μόλις δύο δεκάδας, εδημοσίευσεν ο κ. Μαν. Τριανταφυλλίδης εξ αφορμής μελέτης του περί των Γύφτων της Ευρυτανίας των αυτοαποκαλούμενων " ντόρτηδων". Μετ΄ αυτόν ο κ. Κ. Φαλτάιτς έγραψεν ολίγα τινά σχετικώς με έθιμα των Γύφτων της Μακεδονίας κυρίως.
… Οι Γύφτοι της Ηπείρου ως ανωτέρω είπον ομιλούν μόνον την Ελληνικήν γλώσσαν , μερικοί δε κατοικούντες εις βλαχόφωνα χωρία ως λ.χ. τους Καλαρρύτες και την κουτσοβλάχικην και έχουν αφομοιωθή γλωσσικώς και θρησκευτικώς τελείως προς τους Έλληνας, εις τινάς δε κοινότητας του Ζαγορίου έλαβον μέρος και εις την διοίκησην των κοινοτικών. Εν τούτοις όμως αν τους εξετάσει κανείς κατά βάθος διακρίνει, ότι έχουν μίαν επιφυλακτικότητα και μίαν δυσπιστίαν προς τους μη γύφτους , τους οποίους εις την γλώσσαν των αποκαλούν "μπαλαμέ". Δια την καταγραφήν του κατοτέρω γλωσσαρίου ηναγκάσθην να έλθω εις συγχρωτισμόν με πολλούς εξ αυτών. Πάντοτε όμως απήντησα εκ μέρους τούτων δυσκολίας μεγίστας, διότι πάντες παρ' όσων εζήτησα πληροφορίας μου ηρνούντο τοιαύτας λέγοντες ότι δεν έχουν καμμίαν άλλην γλώσσαν εκτός της Ελληνικής, ότι είναι Έλληνες και ότι δεν έχουν καμμίαν σχέσιν με τους Τουρκόγυφτους…
.. Το κατωτέρω λεξιλόγιον κατήρτισα από Γύφτους των Ιωαννίνων. Καθώς πληροφορούμαι οι Γύφτοι του Ζαγορίου έχουν πλουσιώτερον τοιούτο. Εν παρενθέσεισημειώ δια της βραχυγραφίας Ατσ. τας λέξεις τας προελθούσας από την ατσιγγάνικην ή τουρκογύφτικην διάλεκτον των εν Ηπείρω Τουρκογύφτων, ας ηδυνήθην να μάθω από τον εκ Βοστίνης Τουρκόγυφτον Ράμο Αμπεντίν.

*Τα ανωτέρω είναι αποσπάσματα από το κείμενο
που δημοσιεύθηκε στα "Ηπειρωτικα Χρονικά"
τεύχος Β' έτος 1929

Ρόμκα

Προσοχή: ανοίγει σε νέο παράθυρο. PDFΕκτύπωσηE-mail

romka1

 

romka2

 

romka3

 

romka4