lexiko2  Dentroyoutube1ayoutube2  mail

 Για την αποτύπωση των φθόγγων χρησιμοποιήθηκαν τα λατινικά σύμβολα για τους εξής λόγους: 
  • Η εργασία αυτή απευθύνεται κυρίως σε ελληνόφωνους αναγνώστες, οπότε, θα δημιουργούνταν μπέρδεμα ως προς την προφορά.
  • Σήμερα, η χρήση υπολογιστών είναι άρρηκτα δεμένη με τη μελέτη και συγγραφή, και όλα τα πληκτρολόγια έχουν τα λατινικά σύμβολα, ανεξάρτητα με τη χώρα και τη γλώσσα που πιθανόν να διαφοροποιείται, για κάποιους ελληνόφωνους.

 *Η καταγραφή των λέξεων στηρίχτηκε, κατά κύριο λόγο, στον τρόπο με τον οποίο προφέρονται από τους βλαχόφωνους της περιοχής του Πωγωνίου.

Σημείωση για Ερευνητές & Γλωσσολόγους:
Για την απόλυτη επιστημονική ακρίβεια, δίπλα σε κάθε φθόγγο έχει προστεθεί σε αγκύλες [...] το αντίστοιχο σύμβολο του Διεθνούς Φωνητικού Αλφαβήτου (IPA).

Γράμμα  Σύμβολο IPA Επεξήγηση Προφοράς (Παράδειγμα)
A [a] Όπως το ελληνικό «α».
B [b] Ήχος «μπ», αλλά «καθαρό» χωρίς να προηγείται έντονο «μ» ([b] αντί για [mb]).
D [d] Ήχος «ντ», αλλά «καθαρό» χωρίς να προηγείται έντονο «ν» ([d] αντί για [nd]).
E [e] Κανονικό ε, όπως στο νερό [neˈro].
F [f] Όπως το ελληνικό «φ».
G [ɡ] Ήχος «γκ» (π.χ. γκαζόζα).
H [x] Όπως το ελληνικό «χ» πριν από «α, ο, ου» (π.χ. χαρά), όχι το μαλακό «χ» (π.χ. χέρι).
I [i] Όπως το ελληνικό «ι».
J [dʒ] Ήχος «τζ» (π.χ. τζάμι), αλλά ελαφρώς πιο παχύ.
K [k] Ξερό «κ», με τη γλώσσα πίσω στον ουρανίσκο (π.χ. καλό).
L [l] Όπως το ελληνικό «λ».
M [m] Όπως το ελληνικό «μ».
N [n] Όπως το ελληνικό «ν».
O [o] Όπως το ελληνικό «ο».
P [p] Όπως το ελληνικό «π».
R [r] ή [ʁ] Προφέρεται είτε όπως το ελληνικό ρ είτε όπως το γαλλικό r, ανάλογα με τον ομιλητή.
S [s] Όπως το ελληνικό «σ».
T [t] Όπως το ελληνικό «τ».
U [y] Παχύ, στρογγυλό φωνήεν, ακριβώς όπως το γαλλικό u ή το γερμανικό ü.
V [v] Όπως το ελληνικό «β».
W [ɣ] Όπως το ελληνικό «γ» πριν από «α, ο, ου» (π.χ. γάλα).
X [ks] Ήχος «ξ» (συνδυασμός κ+σ).
Y [ʲ] Σύμβολο ουρανίωσης. Μπαίνει πάνω από το προηγούμενο σύμφωνο για να δείξει ότι «μαλακώνει» (π.χ. το n με y ny [nʲ], προφέρεται όπως το «ν» στη λέξη νιώθω).
Z [z] Όπως το ελληνικό «ζ».
Συνδυασμοί φωνηέντων-συμφώνων, αλλοιώσεις
Τα ou και eu αποτελούν ειδικούς φωνηεντικούς συνδυασμούς της γραφής. Το ou αποδίδεται [u] και το eu [ɨ].
eu είναι το e [ɨ] το βαθύ. Προφέρεται με το στόμα σχεδόν κλειστό. Επειδή σήμερα πολύ λίγοι μπορούν να προφέρουν αυτή τη διαφορά, (ίσως κάποιοι από τους μεγαλύτερους σε ηλικία), θα αφήσουμε μόνο το e.
Π.χ. Peûni [ˈpɨni] (ψωμί), meus [mɨs] (μήνας), leûne [ˈlɨne] (μαλλί), arimeun [ariˈmɨn] (μένω, παραμένω) κ.λπ.
ou [u]: όπως το ου
dh [ð] όπως το δ
th [θ] όπως το θ

μετατρέπει την προφορά των συμφώνων
π.χ. nâou [ˈnau]:νάου= καινούργια, nyâou [ˈnʲau]:νιάou= χιόνι


Κανόνες τονισμού
1) Οι μονοσύλλαβες λέξεις δεν τονίζονται.
2) Οι περισσότερες λέξεις τονίζονται στη λήγουσα.
3) Όταν η λέξη τονίζεται σε οποιαδήποτε άλλη συλλαβή εκτός από τη λήγουσα σημειώνεται με το σύμβολο ^.
4) Στα ou και eu το σύμβολο μπαίνει στο δεύτερο φωνήεν. oû, eû
5) Στις σύνθετες λέξεις τονίζονται και οι δύο. π.χ. ôreboûne= ώρα καλή
Για να μπορέσουμε να τονίσουμε τις συλλαβές :
Στα windows (αφού έχουμε εγκαταστήσει το πληκτρολόγιο United States-International (ΗΠΑ-Διεθνές)) Πατάμε Shift + 6 (το σύμβολο ^) και μετά το φωνήεν.
* Στο κινητό 
  • Κρατάμε πατημένο το δάχτυλό μας πάνω στο φωνήεν (π.χ. στο a).
  • Θα εμφανιστούν από πάνω όλες οι επιλογές με τα λατινικά σύμβολα π.χ. (á, à, â, ä, ã, å, æ).
  • Σέρνουμε το δάχτυλό μας χωρίς να το σηκώσουμε πάνω στο σύμβολο που χρειαζόμαστε και το αφήνουμε.