Remen
(Ραιμέν)
Η καταγραφή μιας κατ' εξοχήν προφορικής γλώσσας, όπως η βλάχικη, παρουσιάζει μια μοναδική πρόκληση: πώς μπορεί το γραπτό σύμβολο να αποδώσει με ακρίβεια τον ζωντανό ήχο;
Για να γεφυρώσουμε αυτό το χάσμα, παρουσιάζουμε μια πρωτοποριακή εφαρμογή συνένωσης θεωρίας και πράξης. Στη σελίδα αυτή, ο παραδοσιακός οδηγός προφοράς και πληκτρολόγησης δεν είναι πλέον ένα στατικό κείμενο. Είναι ένας διαδραστικός οδηγός προφοράς, ο οποίος επιτρέπει να μελετά κανείς τους κανόνες γραφής και ταυτόχρονα να ακούει την αυθεντική τους προφορά σε πραγματικό χρόνο μέσα από τα τραγούδια.
Περισσότερα: Ακούγοντας τα σύμβολα: Διαδραστικός οδηγός ανάγνωσης και τονισμού της βλάχικης γλώσσας
Κυκλοφόρησε η νέα, ψηφιακή έκδοση του ελληνοβλάχικου Λεξικού (Έκδοση 1.0 - Αύγουστος 2026)
Με μεγάλη χαρά σάς παρουσιάζουμε τη ριζική ψηφιακή αναβάθμιση του ηλεκτρονικού μας λεξικού. Η νέα έκδοση σχεδιάστηκε από την αρχή με γνώμονα την ταχύτητα και την επιστημονική ακρίβεια, αποτελώντας ένα ζωντανό εργαλείο διάσωσης της Βλάχικης γλώσσας.
Τι νέο θα βρείτε στη νέα έκδοση:
Γιατί γράφτηκαν αυτή η γραμματική και αυτό το λεξικό.
Η βλάχικη γλώσσα διατηρήθηκε για αιώνες κυρίως ως προφορική γλώσσα. Κάθε περιοχή ανέπτυξε τη δική της τοπική λαλιά, με μικρές ή μεγαλύτερες φωνητικές και λεξιλογικές διαφορές. Παράλληλα, προτάθηκαν διάφοροι τρόποι γραφής, οι περισσότεροι από τους οποίους βασίστηκαν σε ιστορικά, ετυμολογικά ή γλωσσολογικά κριτήρια.
Η γραμματική αυτή δεν γράφτηκε με σκοπό να προτείνει ακόμη μία κοινή ορθογραφία.
Ούτε επιχειρεί να αντικαταστήσει άλλες προτάσεις.
Περισσότερα: Ένα λειτουργικό σύστημα γραφής για τη βλάχικη γλώσσα
Νιώθοντας περηφάνια για τους προγόνους σου, μη στερήσεις αυτήν τη δυνατότητα και απ' τους απόγονούς σου.
Με γνώμονα αυτήν την άποψη, που λέγεται ότι ειπώθηκε από τον Κικέρωνα, έναν από τους μεγαλύτερους ρήτορες της Αρχαίας Ρώμης, ξεκινήσαμε μια προσπάθεια καταγραφής οικογενειών και ατόμων, βλάχικης καταγωγής. Ξεκινάει από τα Δολιανά Πωγωνίου και απλώνεται και σε άλλες γεωγραφικές περιοχές. Καταγράφονται επίσης οικογένειες και άτομα που εμπλέκονται με βλάχους λόγω των μεικτών γάμων που έχουν γίνει. Η άποψή μας για την καταγωγή των Βλάχων έχει διατυπωθεί ήδη.
Στα μέσα της 10ετίας του ‘40 κάποιες βλάχικες οικογένειες εγκαθίστανται στα Δολιανά. Η νομαδική κτηνοτροφία έχει αρχίσει ήδη να εξασθενεί και ακολουθώντας το παράδειγμα και άλλων οικογενειών αποφασίζουν να ριζώσουν και να γίνουν αγρότες.
Η μη αποδοχή τους από τους ντόπιους και η αλλαγή του τρόπου εργασίας, τους κάνει να αναπολούν την προηγούμενη ζωή και τους φίλους και συγγενείς από τους οποίους έχουν πια αποκοπεί.
Γραμματολογικά
Είναι έλληνες, οι βλάχοι,που ήρθαν σε επαφή με άλλες φυλές και "ανακάτεψαν" τη γλώσσα τους;
Είναι πρόγονοι των σημερινών Ρουμάνων;
Είναι ένα μείγμα των ρωμαϊκών λεγεώνων που φύλαγαν τα σύνορα στον Δούναβη με ντόπιους πληθυσμούς;
Είναι κατευθείαν απόγονοι των Δωριέων που για αρκετό διάστημα απομονώθηκαν στην Πίνδο;
Έχουν διατυπωθεί οι παραπάνω και ακόμα περισσότερες απόψεις για την καταγωγή και την φυλετική ταξινόμηση των βλάχων.
Θα παραθέσουμε εδώ ένα απόσπασμα που δείχνει πολύ καλά, κατά τη γνώμη μας, την δυσκολία να καταλήξει κάποιος σε μια άποψη.
Αναφέρεται στην ηγεμονία της Βλαχίας, της Μολδαβίας και της Τρανσυλβανίας:
Τα θρακικά φύλα Γέτες- πληθυσμός του κάτω ρου του Δούναβη - και Δάκες - κάτοικοι των βορειοδυτικών και δυτικών περιοχών της Ρουμανίας- είχαν αναπτύξει στενές σχέσεις με τις ελληνικές αποικίες που είχαν ιδρυθεί από Μιλήσιους κυρίως τον 7ο-6ο αι. π.Χ.στα σημερινά παράλια της χώρας....
....Μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση (106-271 μ.Χ.) στην" αυτοκρατορική επαρχία Δακίας" ο Τραϊανός προσελκύει εποίκους. Στη συνέχεια εισβάλλουν Γότθοι, Γέπιδες, Ούννοι, Αβάροι, Σλάβοι, Ούγγροι, Κουμάνοι, Τάταροι. Οι Σλάβοι εισβολείς (6ος-7ος αι.) δανείζουν πολυάριθμες λέξεις στη γλώσσα των Δακορωμαίων....
Αξίζει να τη γνωρίσετε.
Αρχή
Μ' αυτή τη λέξη αυτοπροδιορίζεται ο βλάχος στη γλώσσα του.Ούτε Αρμένιοι, ούτε Aρρωμούνοι.Πιστεύουμε ότι αυτή η έκφραση είναι η παλιότερη γιατί οι πληθυσμοί που την χρησιμοποιούν ανήκουν σε κείνο το κομμάτι των βλάχων το οποίο εξ' αιτίας της φύσης του επαγγέλματος -κατα κύριο λόγο κτηνοτρόφοι- ήρθαν σε λιγότερες επαφές με άλλες γλώσσες και "δανείστηκαν" ή αλλοίωσαν σε μικρότερο βαθμό την προφορά τους. Ζούσαν σε κλειστές κοινωνίες λόγω της νομαδικής κτηνοτροφίας,οι επαφές με τους ντόπιους αλλόγλωσσους πληθυσμούς περιορισμένες, λόγω της αμοιβαίας ξενοφοβίας και απόρριψης, με αποτέλεσμα να κρατήσουν "καθαρότερη" τη γλώσσα τους.
Μια γλώσσα η οποία μέχρι και σήμερα μιλιέται χωρίς να γράφεται.
Κάνουμε μια προσπάθεια να γράψουμε αυτή τη γλώσσα και για το λόγο αυτό δημιουργήσαμε σύμβολα και λεξικό το οποίο και σας προσφέρουμε.